على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3386

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

از تازى - محل ظهور و جاى آشكارا شدن و جايى كه در آن چيزى ديده مىشود و آشكارا مىگردد . و تماشاگاه و منظر و تماشاخانه . مظهر ( mozhar ) ص . ع . آشكار كرده . مظهر ( mozhar ) ص . پ . مأخوذ از تازى - آشكار شده و هويدا گشته . و هاى مظهر : هاى ملفوظ مانندهاى در پادشاه و هاى در فربه . مظهر ( mozher ) ص . ع . خداوند ستور سوارى . و ج : مظهرون . يق : بنو فلان مظهرون : و نيز مظهر در نيم روز آينده و در نيمروز سيركننده . و بعير مظهر : شترى كه در گرماى نيمروز رسيده باشد . مظهر ( mozher ) ص . پ . مأخوذ از تازى - آشكاراكننده و نمودار نماينده . مظهر ( mozahhar ) ا - ص . ع . قوى پشت از شتران و جز آن . و از اعلام است . مظهر ( mozahhar ) ص . ع . در نيمروز در آينده و در نيمروز سيركننده . مظهرون ( mozheruna ) ع . ج . مظهر . مظهريت ( mazhariyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هويدايى و آشكارايى . مظى ( mozayy ) ص . ع . اديم مظى : پوست با برك ظيان پيراسته . مظياة ( mazy t ) ص . ع . ارض مظياة : زمين گياه ظيان‌ناك . مظين ( mozayyan ) ص . ع . اديم مظين : پوست با برك ظيان پيراسته . مع ( ma ' ) و ( ma'a ) و معا ( ma ' ) و معا ( ma'an ) ع . كلمه‌ايست كه بعضى آن را اسم دانسته‌اند و بعضى حرف جر و استعمال مىشود در ضم كردن چيزى به چيزى و بعضى گفته‌اند اگر بر آن حرف جر داخل شود اسم مىباشد و الا حرف است و در سه معنى استعمال مىگردد : اول در موضوع اجتماع بمعنى با مانند : و الله معكم يعنى خدا با شماست . دويم بمعنى در مىباشد و زمان اجتماع را مىرساند مانند جئتك مع العصر يعنى آدم ترا در زمان عصر . سيوم بمعنى نزد و مرادف عند مىباشد مانند : جئت من معه يعنى آمدم از نزد او و گاهى آن را بطور مفرد استعمال مىنمايند مانند : خرجنا معا يعنى با هم و در يك زمان بيرون آمديم . و كنا معا يعنى با هم بوديم و در يك جاى بوديم و درين حال الف آن بدل از تنوين مىباشد . و قولهم : افعل هذا مع هذا يعنى مىكنم اين كار را با آن كار يعنى همه را . مع ( ma ' ' ) م . ع . مع هذا الشحم و غيره معا ( از باب نصر ) : گداخته شد اين پيه و جز آن . معا ( ma ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - روده . و معاى مستقيم آخرين روده كه چستا نيز گويند . معا ( ma'an ) م - ف . پ . مأخوذ از تازى - باهم و همراه هم و با همديگر . معاء ( ma ' ' ) ا . ع . روده . ج . امعية . ر . معى . معاء ( mo ' ' ) م . ع . معا السنور معاء ( از باب فتح ) : بانك كرد آن گربه . معاب ( ma ' b ) و معابة ( ma ' bat ) ا . ع . عيب و جاى عيب . معاب ( ma ' b ) و معابة ( ma ' bat ) م . ع . عاب عيبا و معابا و معابة . ر . عيب . معابة ( mo ' bbat ) م . ع . نبرد كردن در فخر و فزونى عباب مثله . معابد ( ma ' bed ) ع . ج . عبد ( bd ) . و ج . معبد ( ma'bad ) . معابد ( ma ' bed ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پرستشگاه‌ها و عبادت خانه‌هاى كفار . معابر ( ma ' ber ) ع . ج . معبر ( ma'bar ) . و ج . معبر ( me'bar ) . معابر ( ma ' ber ) ا . پ . مأخوذ از تازى - راهها و معبرها و جايهاى عبور . معابل ( ma ' bel ) ع . ج . معبلة . معابير ( ma ' bir ) ا . ع . چوبهاى كشتى كه لنگر را بدان بندند . معاتب ( mo ' tab ) ص . ع . ملامت كرده شده و سرزنش شده . معاتب ( mo ' teb ) ص . ع . ملامت كننده و سرزنش‌كننده . معاتبة ( mo ' tabat ) م . ع . عاتب معاتبة و عتابا . ر . عتاب . معاتة ( mo ' ttat ) م . ع . عات معاتة و عتاتا . ر . عتات . معاتيق ( ma ' tiq ) ع . ج . معتوق . معاث ( ma ' s ) ا . ع . مذهب و مسلك و طريقه . و جاى پهن و گشاده . و رسم و قانون . معاثة ( mo ' ssat ) م . ع . عاث معاثة و عثاثا . ر . عثاث . معاثر ( ma ' ser ) ا . ع . مانع و مزاحم و انگل . معاج ( ma ' j ) م . ع . عاج عوجا و معاجا . ر . عوج . معاجاة ( mo ' jat ) م . ع . بازداشتن و درنك نمودن مادر شير را از بچه با غذاى ديگر و يا شير ديگرى . معاجرة ( mo ' jarat ) م . ع . زود در گذشتن از ترس و مانند آن . معاجز ( mo ' jez ) ص . ع . عاجز